Pneumonije su upalni procesi lokalizovani u plućima, odnosno u najsitnijim i najudaljenijim delovima donjeg respiratornog sistema. I pored veoma jakih antimikrobnih lekova koji danas postoje na farmakološkom tržištu, te upalne bolesti i dalje predstavljaju veoma aktuelnu problematiku savremene medicine. Naime, smrtnost uzrokovana tom grupom bolesti i danas je na prilično visokom nivou. Ta činjenica odnosi se pre svega na nerazvijene zemlje i one u razvoju.
Bolest najčešće počinje slabošću, malaksalošću, povišenom ili visokom telesnom temperaturom, pojačanim, u početku suvim nadražajnim kašljem, a kasnije kašljem koji je praćen iskašljavanjem sluzavog ili gnojavog sekreta. Ređe u iskašljaju može biti prisutna sukrvica, a ponekad i čista krv koja u startu upozorava lekara na to da je reč o težem obliku upale pluća, što zahteva pažljivu i detaljnu dijagnostiku i lečenje. Upale pluća mogu biti izazvane bakterijskim i nebakterijskim uzročnicima. Nebakterijske upale pluća zbog dosta nekarakterističnog kliničkog toka često nazivamo i atipičnim pneumonijama. Te bolesti više su zastupljene u ranijoj životnoj dobi (kod dece). Kod odraslih pneumonije su veoma ozbiljno oboljenje, naročito kod onih starosti ≥65 godina, čije lečenje traje duže nego kod mlađih odraslih ljudi, a i terapija je drugačija nego kod sredovečne populacije.
Pošto se upale pluća najčešće javljaju nakon ozbiljnije prehlade, neophodno je da se pacijenti jave svom lekaru kada prehlada ne prolazi i pored utopljavanja, uzimanja dosta tečnosti, mirovanja od nekoliko dana, uzimanja vitaminskih napitaka, ili ukoliko bolesnik primeti da se i pored pridržavanja navedenih saveta njegove tegobe pojačavaju.
Pri obraćanju lekaru, pored uzimanja podataka o toku bolesti, pacijent će biti detaljno pregledan, uradiće se osnovne laboratorijske analize, kao i Rtg snimak grudnog koša. To se najčešće obavlja u dispanzerima za plućne bolesti koji postoje u svim većim gradovima naše zemlje. U slučajevima kada nema poboljšanja opšteg stanja pacijenta već se ono pogoršava, bolesnik se upućuje u bolnicu (Institut), gde će se utvrditi definitivna dijagnoza (bronhoskopijom), nakon čega počinje lečenje najdelotvornijim lekovima, po savremenim svetskim preporukama.
Neophodno je napomenuti činjenicu da je pušenje izuzetno štetno i da se kod pušača kod kojih postoji gotovo stalan nadražaj na disajne puteve javljaju teži oblici pneumonije i da oni češće i lakše obolevaju od te ozbiljne bolesti.
Kao uputstvo pacijentima koji su se već lečili u Institutu preporučuje se određena terapija i dijeta, uz preporuke.
- Prestanite da pušite!
- Izbegavajte mesta gde se puši!
- Izbegavajte zatvorene prostorije gde boravi mnogo ljudi!
- Češće provetravajte prostorije u kojima boravite!
- Šetajte i slobodno vreme provodite na čistom vazduhu!
- Hranite se zdravo, uključite u ishranu što više svežeg voća i povrća!
- Uzimajte dovoljno tečnosti (najmanje dva litra dnevno)!
- Vakcinišite se protiv gripa!
- Pravilno koristite inhalatornu terapiju (pumpice, inhalatore za kućne uslove)!
- Pridržavajte se saveta vašeg lekara!